De organisatorische revolutie: is AI een taak voor HR of IT?

In de afgelopen jaren is de snelle opkomst van (agentic) AI voornamelijk bekeken door een technologische lens: nieuwe modellen, krachtigere tools en innovatieve toepassingen. Binnen veel organisaties wordt de waarde van deze toepassingen momenteel nog beoordeeld op basis van de mate waarin AI individuele taken van mensen kan overnemen. Volgens deze logica wordt AI vaak gezien als de volgende incrementele stap in de verdere digitalisering van werk, waardoor de verantwoordelijkheid voor de implementatie bijna vanzelfsprekend bij de IT-afdeling komt te liggen. De centrale vraag blijft daar: “Kunt u een AI-agent bouwen om dit proces te automatiseren?”

Hoewel IT systemen, data en integraties beheert, is er een kritische nuance bij de opkomst van agentic AI. Deze ontwikkeling is minder een technologische upgrade en meer een fundamentele verschuiving in de organisatie van werk. Zodra AI-agents actief deelnemen aan bedrijfsprocessen, gaat het niet langer alleen om automatisering. Het gaat om het herontwerpen van workflows en de manier waarop de besluitvorming is gestructureerd. Dit roept de vraag op of IT inderdaad de meest geschikte partij is om deze volledige herinrichting van de organisatie te leiden.

Van “superagent” naar een netwerk van specialisten

Onderzoek en praktijkexperimenten met multi-agent systemen suggereren dat een enkele, algemene “superagent” vaak minder effectief is dan een netwerk van gespecialiseerde agents die samenwerken. In een dergelijk systeem verzamelt de ene agent informatie, voert een tweede een analyse uit en voert een derde een specifieke taak uit, of schakelt een mens in wanneer een subjectief oordeel vereist is. Deze structuur, waarin rollen ontstaan en verantwoordelijkheden verschuiven, vertoont opvallende gelijkenissen met hoe moderne organisaties vandaag de dag al functioneren.

Hier ontstaat een nieuwe managementuitdaging. Wanneer een organisatie binnenkort tientallen agents heeft die processen ondersteunen in plaats van slechts één of twee applicaties, wordt de uitdaging minder technologisch en meer organisatorisch. Vandaag de dag kennen we Human Resources (HR) voor het managen van mensen, met gevestigde processen voor werving, onboarding en governance. Maar hoe managen we een organisatie die binnenkort 200 medewerkers heeft naast 300 actieve AI-agents?

De kunst van het delegeren

Wie beslist welke taken deze agents mogen uitvoeren? Welke data is voor hen toegankelijk? En wanneer mogen zij autonoom handelen versus wanneer een mens moet ingrijpen? Iedereen die een team heeft geleid, weet dat delegeren vakmanschap vereist. Misverstanden ontstaan vaak door vage instructies. Omdat een AI-agent alleen optimaal functioneert met expliciete context en duidelijke verwachtingen, dwingt AI organisaties om eindelijk hun processen aan te scherpen en de kunst van het delegeren onder de knie te krijgen.

Zodra AI echt geïntegreerd is, raakt het de kern van hoe een organisatie is ontworpen. Misschien evolueert HR op een dag naar ‘Human & Agent Resources’, of ontstaat er een volledig nieuwe rol binnen de directie. Eén ding is zeker: AI zal bedrijven niet alleen meer datagedreven maken; het zal ze sneller en adaptiever maken. Om dat potentieel te realiseren, moeten we niet alleen onze technologie aanpassen, maar ook onze structuren en managementmodellen.

Strategische reflectie

Deze verschuiving vereist een bewuste keuze in leiderschap en governance. Wanneer uw organisatie tientallen AI-agents inzet, ziet u dit dan als een verantwoordelijkheid voor IT, HR, of de geboorte van een volledig nieuwe discipline?